Global FinTech Fest 2026 ਦੌਰਾਨ RBI ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ FY26 ਵਿੱਚ UPI ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ **24,162 ਕਰੋੜ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਫਿਨਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਫਰੌਡ ਰੋਕਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪੇਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਫਿਨਟੈਕ ਫਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। 11 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ Global FinTech Fest 2026 ਵਿੱਚ RBI ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਅਤੇ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਸ਼ਿਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਮੁਰਮੂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ 24,162 ਕਰੋੜ UPI ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਹੁਣ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
ਨਵਾਂ ਫੋਕਸ: ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੀ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਵਿੱਚ UPI ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲਗਭਗ 85% ਹੈ। RBI ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਲਈ ਖਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ 31 ਵੱਡੇ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ‘MuleHunter.AI’ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ AI ਟੂਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਘੁਟਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਤਿਆਰੀ: ਕੁਆਂਟਮ-ਪਰੂਫਿੰਗ
RBI ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਵੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਭਾਵੀ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਹਿਰ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦਾ ਸਾਫ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿਨਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸੰਪੱਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਸੰਕੇਤ?
ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖਬਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤਿਮਾਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਫਿਨਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ IT ਅਤੇ ਕੰਪਲਾਇੰਸ (Compliance) ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ (Profit Margins) ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਵਧੇ ਹੋਏ ਖਰਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।