Reserve Bank of India ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ Rohit Jain ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀ ਕੁਝ ਕੁ Cloud ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਸਿਸਟਮਿਕ ਰਿਸਕ (Systemic Risk) ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ IT ਖਰਚਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Reserve Bank of India (RBI) ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਇੱਕ ਸੀਮਤ ਗਿਣਤੀ ਦੀਆਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਹੋਏ Global Fintech Fest ਦੌਰਾਨ, ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ Rohit Jain ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਡਿਜੀਟਲ ਅਡਾਪਸ਼ਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਆਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਵੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ 'Concentration Risk'?
RBI ਦੀ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ 'ਕੰਸੈਂਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਿਸਕ' ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਅੱਜ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੈਂਕ ਅਤੇ NBFCs ਕਲਾਊਡ ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ AI-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਟੈਕ ਪ੍ਰੋਵਾਈਡਰ ਦਾ ਸਰਵਰ ਡਾਊਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
AI ਅਤੇ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਨੇ AI (Artificial Intelligence) ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਅਤੇ ਇਸਦੀ 'Opacity' (ਗੁੰਝਲਦਾਰੀ) ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਨਸਾਨੀ ਸੁਪਰਵਿਜ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਗਲਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਪਾਰਟਨਰ ਨੂੰ ਕੰਮ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਵਾਬਦੇਹ ਰਹਿਣਗੇ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਸਬਕ?
RBI ਦੇ ਇਸ ਰੁਖ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣਾ IT ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ 'Multi-cloud' ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਅਪਣਾਉਣੀਆਂ ਪੈਣਗੀਆਂ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ Operating Expenditure 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ quarterly earnings calls 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ IT ਖਰਚਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸਕ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਬਾਰੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਨਗੀਆਂ।