Reserve Bank of India (RBI) ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਦੀ ਡਿੱਗਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਡਾਲਰ ਵੇਚੇ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਨਕਦੀ (Liquidity) ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਸਵੈਪ (Swaps) ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਮਕਸਦ ਮੁਦਰਾਸਫੀਤੀ (Inflation) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ RBI ਦੀ ਦੋਹਰੀ ਰਣਨੀਤੀ
Reserve Bank of India (RBI) ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ, 6 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਮਨੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦਖਲ ਦਿੱਤਾ। ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਤਾਂ ਜੋ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ, ਜੋ ਕਿ ਦਿਨ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ 84.43 ਦੇ ਨਿਚਲੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ।
RBI ਕਿਉਂ ਸਰਗਰਮ ਹੋਇਆ?
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ US Dollar, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਰੁਪਏ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ 11.16 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ RBI ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਸੰਕੇਤ?
RBI ਹੁਣ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਧੂ ਨਕਦੀ ਕੱਢਣ ਲਈ ਸਵੈਪ, ਬਾਂਡ ਸੇਲਜ਼ ਅਤੇ ਵੇਰੀਏਬਲ ਰੇਟ ਰਿਵਰਸ ਰੇਪੋ ਨਿਲਾਮੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚਾਲੂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ RBI ਨੇ ਲਗਭਗ 1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੈੱਟ ਬਾਂਡ ਵੇਚੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੁਣ 5-7 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੋ ਰਹੀ RBI ਦੀ ਪਾਲਿਸੀ ਮੀਟਿੰਗ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਅਪਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕਵਿਟੀ ਅਤੇ ਡੈੱਟ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਚਾਲ RBI ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ।