Reserve Bank of India (RBI) ਨੇ **31 ਅਗਸਤ** ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਨਕਦੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ **₹3 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦਾ Variable Rate Reverse Repo (VRRR) ਆਕਸ਼ਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਈ ਵਾਧੂ ਨਕਦੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ RBI ਨੇ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। 27 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹3.75 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਵਾਧੂ ਤਰਲਤਾ (Surplus Liquidity) ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਕਦੀ ਵਧਣ ਦਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਨ
ਇਸ ਨਕਦੀ ਦੇ ਵਾਧੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ Foreign Currency Non-Resident (FCNR) ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਵਿੱਚ ਆਈ ਭਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਹੈ। ਜੂਨ ਤੋਂ ਅਗਸਤ ਦਰਮਿਆਨ, RBI ਦੀ ਖਾਸ ਵਿੰਡੋ ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ $65 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕਾਂ ਕੋਲ ਪੈਸਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। RBI ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਾਧੂ ਨਕਦੀ ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ 5.25% ਦੀ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਨਾ ਡਿੱਗਣ ਦੇਵੇ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਸੰਦੇਸ਼?
ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਵਾਧੂ ਪੈਸਾ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁਨਾਫੇ (Net Interest Margins) 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਉੱਚੀਆਂ ਦਰਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ RBI ਅੱਗੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਵੋਲੇਟਿਲਿਟੀ ਅਤੇ ਨਵੇਂ 'Closing-Auction System' ਨੇ ਵੀ ਮਾਰਕੀਟ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕੀ ਰਹੇਗੀ।