Reserve Bank of India ਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਪੇਮੈਂਟ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ 'ਕੁਆਂਟਮ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ' ਸਿਸਟਮ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, RBI ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ AI ਏਜੰਟਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗਲਤੀ ਲਈ ਸਬੰਧਤ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋਣਗੀਆਂ।
RBI ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਪੇਮੈਂਟ ਸਿਸਟਮ ਆਪਰੇਟਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ 'ਕੁਆਂਟਮ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ' ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਕਮੇਟੀ Q-SAFE (Quantum Secure and Adaptive Financial Ecosystem) ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਇਹ ਕਦਮ?
RBI ਦਾ ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ 'Harvest Now, Decrypt Later' ਨਾਮਕ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈਕਰ ਅੱਜ ਦਾ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕੁਆਂਟਮ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਇਸਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਭਾਵੇਂ ਅਜਿਹੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਜੇ ਆਮ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ RBI ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਿਸਟਮਿਕ ਜੋਖਮ ਮੰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ।
AI 'ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ
ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਫਿਨਟੈਕ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ AI ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਹਰ ਗਲਤੀ ਲਈ ਜਵਾਬਦੇਹ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਹੁਣ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ ਕਿ 'ਗਲਤੀ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ'। ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਿਸਟਮਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣੀ ਪਵੇਗੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਖਰਚਾ ਵਧਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਓਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਕੋਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਧਦੇ ਖਰਚੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।