ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਨੂੰ **5.25%** 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਭਰੋਸਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027 (FY27) ਲਈ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਵਧਾ ਕੇ **6.7%** ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, RBI ਨੇ 'ਨਿਰਪੱਖ' (Neutral) ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ ਹੈ।
ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਨੂੰ 5.25% 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੁਆਰਾ ਅਗਸਤ 2026 ਵਿੱਚ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ, RBI ਭਾਰਤੀ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲਚੀਲੇਪਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
'ਨਿਰਪੱਖ' ਨੀਤੀ ਸਟਾਂਸ
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ 'ਨਿਰਪੱਖ' (Neutral) ਨੀਤੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ RBI ਆਪਣੇ ਵਿਕਲਪ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਜਾਂ ਕਟੌਤੀ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਥਿਰ ਕਰਜ਼ਾ ਲਾਗਤਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਕਾਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
GDP ਵਿਕਾਸ ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ
ਵਿਕਾਸ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। RBI ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ (FY27) ਲਈ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਵਧਾ ਕੇ 6.7% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 6.6% ਸੀ। ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਇਸ ਬੈਂਕ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ-ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਘਰੇਲੂ ਮੰਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ, RBI ਮੌਜੂਦਾ ਰੁਝਾਨ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਜੂਨ 2026 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੂਨ ਮਹਿੰਗਾਈ 4.38% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ 17 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੇ 4% ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, RBI ਨੇ ਸਾਲ ਲਈ ਸਮੁੱਚੇ CPI ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ 5.1% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 5.0% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਘਾੜਿਆਂ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲੀਆ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਥਾਈ ਕਾਰਕਾਂ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ - ਕਾਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਅਰਥਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਥਾਈ ਕੀਮਤ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ।
ਬਾਹਰੀ ਜੋਖਮਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਥਿਰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ, RBI ਨੇ ਕਈ ਬਾਹਰੀ ਜੋਖਮਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੰਘਰਸ਼, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਯਾਤ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ-ਪੱਛਮੀ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਅਤੇ ਐਲ ਨੀਨੋ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਸੰਭਾਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਦਿਹਾਤੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਨਾਲ, ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ RBI ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਦਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੇੜੀਓਂ ਦੇਖਦਾ ਰਹੇਗਾ।
ਇਹ ਨੀਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਸੰਭਾਵੀ ਸਪਲਾਈ-ਸਾਈਡ ਝਟਕਿਆਂ 'ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਸਥਿਰ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਲਈ ਅਗਲੀਆਂ ਮੁੱਖ ਨਿਗਰਾਨੀਯੋਗ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਾਸਿਕ ਮਹਿੰਗਾਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ, ਮੌਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਅਸਲ ਉਤਪਾਦਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।