ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਗਸਤ 2026 ਦੀ ਪਾਲਿਸੀ ਰਿਵਿਊ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਰੈਪੋ ਰੇਟ (Repo Rate) ਨੂੰ 5.25% 'ਤੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਟਾਂਸ ਨਿਊਟਰਲ (Neutral) ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ 6.7% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ 5.0% ਤੱਕ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
RBI ਦਾ ਰੈਪੋ ਰੇਟ 'ਤੇ ਸਟੇਅ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਮੋਨਟਰੀ ਪਾਲਿਸੀ ਕਮੇਟੀ (MPC) ਨੇ 5 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਮਤ ਨਾਲ ਰੈਪੋ ਰੇਟ ਨੂੰ 5.25% 'ਤੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਊਟਰਲ ਸਟਾਂਸ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਪਾਲਿਸੀ 'ਤੇ ਨਿਊਟਰਲ ਸਟਾਂਸ (Neutral Stance) ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਨਿਊਟਰਲ ਸਟਾਂਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ RBI ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਰੁਖ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਜਾਂ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਿਆਪਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਈਂਧਨ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਰਗੇ ਖਾਸ ਕਾਰਕਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਵਧਿਆ ਅੰਦਾਜ਼ਾ
ਪਾਲਿਸੀ ਰਿਵਿਊ ਦੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਗੱਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ ਆਊਟਲੁੱਕ (Outlook) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸੀ। RBI ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰੋਸ ਡੋਮੇਸਟਿਕ ਪ੍ਰੋਡਕਟ (GDP) ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ 6.6% ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 6.7% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਘਰੇਲੂ ਅਰਥਚਾਰੇ ਦੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਨੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਕਟੌਤੀ
ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ, RBI ਨੇ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਲਈ ਕੰਜ਼ਿਊਮਰ ਪ੍ਰਾਈਸ ਇੰਡੈਕਸ (CPI) ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ 5.1% ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘਟਾ ਕੇ 5.0% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਦਸੰਬਰ 2026 ਤਿਮਾਹੀ ਤੱਕ ਮਹਿੰਗਾਈ 5.9% ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਜਾਵੇਗੀ, ਪਰ ਉਹ ਕਈ ਜੋਖਮਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੂਡ ਅਤੇ ਐਨਰਜੀ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਰਨਾਂ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗਤ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਅਸਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਐਲਾਨ ਦਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ। 5 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ ਸੈਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ BSE ਸੈਂਸੈਕਸ ਅਤੇ NSE ਨਿਫਟੀ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋਏ। ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ (Bond Yields) ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਾਮੂਲੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਥਿਰ ਦਰ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਕੀ ਹੈ ਖਾਸ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਮੌਨਸੂਨ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਗਲੋਬਲ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਵੀ RBI ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਆਪਣਾ 'ਵੇਟ-ਐਂਡ-ਵਾਚ' (Wait-and-Watch) ਰਵੱਈਆ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਮਾਈਆਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਲਈ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਹਾਇਕ ਕਾਰਕ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ।