RBI 'ਚ ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਜਨਕੀਰਮਨ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਧਿਆ: ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸਥਿਰਤਾ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ

ਸਵਾਮੀਨਾਥਨ ਜਨਕੀਰਮਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਥਿਰਤਾ (institutional stability) ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਟੀ. ਰਾਬੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਅਸਤੀਫੇ ਅਤੇ ਰੋਹਿਤ ਜੈਨ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, RBI ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਜਨਕੀਰਮਨ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਨਿਗਰਾਨੀ (oversight) ਡਿਊਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਹੱਥ ਬਣਾਈ ਰੱਖੇਗਾ।

ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰਤਾ

ਜਨਕੀਰਮਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸੀਨੀਅਰ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਬਣ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਦੀਆਂ ਜਟਿਲ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਕਾਫੀ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਾਰੰਟੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ, ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ (financial inclusion) ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਕੱਤਰ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਚਾਰਜ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ - ਜੋ ਕਿ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਤਾਲਮੇਲ (operational cohesion) ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਇਹ ਇਕਾਗਰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਵਰਨਰ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਮਲ ਦਰਮਿਆਨ ਮੁੱਖ ਕੜੀ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਰਣਨੀਤਕ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ

ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (SBI), ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਕੈਰੀਅਰ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜਨਕੀਰਮਨ ਦੀ ਮੁੜ ਨਿਯੁਕਤੀ, ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰਕ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਨੁਭਵ (practical banking experience) ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਅਕਸਰ ਆਰਥਿਕ ਮਾਡਲਿੰਗ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਾਰਵਾਈਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਨਕੀਰਮਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜੋਖਮਾਂ (banking risks) ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘੀ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਨਜ਼ਰੀਆ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ RBI ਲਗਾਤਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਫਿਨਟੈਕ-ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ (fintech-integrated) ਲੈਂਡਸਕੇਪ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਪਰਵਾਈਜ਼ਰੀ ਢਾਂਚੇ (supervisory frameworks) ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦੋਵੇਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਢਾਂਚਾਗਤ ਜੋਖਮ ਮੁਲਾਂਕਣ

ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮਿਸਿਜ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਤੱਕ—ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣਾ ਸੰਭਾਵੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ (bottlenecks) ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। RBI ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟੀ. ਰਾਬੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਵੰਡ ਨੇ ਜਨਕੀਰਮਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੀਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਢਾਂਚੇ (lean administrative structure) ਦੇ ਆਲੋਚਕ ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿੱਤੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਜਟਿਲਤਾ ਲਈ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਥਕਾਵਟ (operational fatigue) ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਹੋਰ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਰਨ (decentralization) ਜਾਂ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।