RBI ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ: ਰੇਟ ਨਹੀਂ ਵਧਾਏ, ਪਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਿਆ!

ਰੇਟ ਘੋਸ਼ਣਾ: ਸਥਿਰਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ

ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੀ ਮੌਦਰਿਕ ਨੀਤੀ ਕਮੇਟੀ (Monetary Policy Committee) ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਗਵਰਨਰ ਸੰਜੇ ਮਲਹੋਤਰਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਨੂੰ 5.25% 'ਤੇ ਹੀ ਸਥਿਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। RBI ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਖਤਰਾ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਵਿੱਚ ਕਮੀ

ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, RBI ਨੇ ਕੁਝ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027 (FY27) ਲਈ ਖਪਤਕਾਰ ਮੁੱਲ ਸੂਚਕਾਂਕ (CPI) ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਵਧਾ ਕੇ 5.1% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ 4.6% ਸੀ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮੌਨਸੂਨ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, FY27 ਲਈ GDP ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਵੀ 6.9% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 6.6% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ (Q2 & Q3) ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਘਟਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਘੱਟ ਰਹੇ ਭਰੋਸੇ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ?

ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਰੇਟ ਵਾਧੇ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਨਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ (Investors) ਲਈ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣੀਆਂ 89% ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ Q3 ਤੱਕ ਮਹਿੰਗਾਈ 5.9% ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੌਜੂਦਾ 5.25% ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ (Negative Real Interest Rate) ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ (Rupee) ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ RBI ਨੂੰ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਦਖਲ ਦੇਣਾ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ (Real Estate) ਤੇ ਆਟੋਮੋਟਿਵ (Automotive) ਵਰਗੇ ਸੈਕਟਰਾਂ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਸਤਾ

ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ RBI ਨੇ ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੁਰੰਤ ਕੋਈ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ, ਪਰ ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਹੁਤ ਸੰਕੀਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ 5% ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ 2026 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ 75 ਤੋਂ 100 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, RBI $682.3 ਬਿਲੀਅਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ (Foreign Exchange Reserves) ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹੈ।