Reserve Bank of India (RBI) ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ **5.00%** ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਧਣ ਦਾ ਡਰ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ RBI ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਾਲਿਸੀ ਸਟਾਂਸ ਨੂੰ 'accommodative' ਕਰਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
RBI ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ
Reserve Bank of India (RBI) ਦੀ Monetary Policy Committee (MPC) ਨੇ 1 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਰੇਪੋ ਰੇਟ ਵਿੱਚ 25 basis points ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਰੇਪੋ ਰੇਟ 5.25% ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ 5.00% ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਮੇਟੀ ਦੇ 5-1 ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਈ, ਜੋ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ 'Accommodative' ਸਟਾਂਸ ਦਾ ਮਤਲਬ?
RBI ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ ਦਰਾਂ ਘਟਾਈਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਪਾਲਿਸੀ ਨੂੰ 'neutral' ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ 'accommodative' ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ RBI ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ (Growth) ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ (Liquidity) ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਗਰੋਥ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਧਾਰ
ਇਸ ਕਟੌਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਆਈ ਕਮੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ GDP ਗਰੋਥ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ GDP ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 7.8% ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ RBI ਨੂੰ ਦਰਾਂ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਗਲੋਬਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਕਰਕੇ RBI ਦਰਾਂ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ ਨੇ ਉਲਟਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਆਮ ਆਦਮੀ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ?
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਹੋਮ ਲੋਨ, ਆਟੋ ਲੋਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਘਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਬੈਂਕਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਗਲੋਬਲ ਕਮੋਡਿਟੀ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਦੀ ਚਾਲ 'ਤੇ ਰਹੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਕਿ ਇਹ ਰਾਹਤ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।