Reserve Bank of India (RBI) ਵੱਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਖ਼ਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਡਾਲਰ ਹੈਜਿੰਗ ਦੀ ਮੰਗ **35%** ਘੱਟ ਕੇ **$49.5 ਬਿਲੀਅਨ** ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰੁਪਇਆ **2%** ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਹੈਜਿੰਗ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧਣ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
RBI ਦੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕ ਨੇ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ (speculative trading) ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। RBI ਨੇ $2 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਕੁਝ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਕੰਟਰੈਕਟਸ ਲਈ 20% Foreign Exchange Risk Reserve (FERR) ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੈਜਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਕਦੀ ਰੱਖਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, RBI ਨੇ Indian Oil, Hindustan Petroleum ਅਤੇ Bharat Petroleum ਵਰਗੀਆਂ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੈਸ਼ਲ ਡਾਲਰ ਵਿੰਡੋ ਖੋਲ੍ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫਾਇਦਾ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਇਹ 2% ਤੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਇਆ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਦਮ ਰੁਪਏ ਲਈ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੰਪੋਰਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਹੈ। ਹੈਜਿੰਗ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਆਪਰੇਟਿੰਗ ਮਾਰਜਿਨ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਣਾ ਤੈਅ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵੀ ਚੌਕੰਨੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ $590 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਡੈਬਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਕੱਢਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜਾ ਮਹੀਨਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਸਖ਼ਤੀ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਰਜ਼ੀ ਕਦਮ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅਸਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ।