Reserve Bank of India (RBI) ਨੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। RBI ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬੁਲੇਟਿਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਬੈਂਕ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕ੍ਰੀਏਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ Credit-Deposit Ratio ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਘਬਰਾਉਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਬੈਂਕਿੰਗ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਨਜ਼ਰੀਆ
RBI ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬੁਲੇਟਿਨ ਨੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਖਿਆਲਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਲੋਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ RBI ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਤੇ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ?
RBI ਮੁਤਾਬਕ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸਿਰਫ ਮੌਜੂਦਾ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ:
- ਨਵਾਂ ਬੈਂਕ ਕ੍ਰੈਡਿਟ
- ਤਾਜ਼ਾ ਨਿਵੇਸ਼
- ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੂੰਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਬਕ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ Credit-Deposit (CD) Ratio ਨੂੰ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ (Stress) ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਰ RBI ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉੱਚਾ CD Ratio ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅੰਕੜੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਬੈਂਕ ਦੀ ਬੈਲੇਂਸ ਸ਼ੀਟ ਦਾ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਦੀ Capital Adequacy, Net Interest Margins (NIM), Liquidity Coverage Ratio (LCR), ਅਤੇ ਸੰਪੱਤੀ ਦੀ ਕੁਆਲਿਟੀ (Asset Quality) ਵਰਗੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।