Reserve Bank of India ਨੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਨਕਦੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ **₹2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦੀ 29-ਦਿਨਾਂ ਦੀ VRRR ਨਿਲਾਮੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
RBI ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ?
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ ₹4.99 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਸਰਪਲੱਸ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (Surplus Liquidity) ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ RBI ਨੇ ₹2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ 29-ਦਿਨਾਂ ਦੀ VRRR (Variable Rate Reverse Repo) ਨਿਲਾਮੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਨਿਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ
ਇਹ ਨਿਲਾਮੀ 8 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ (Reversal) 6 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਟੈਕਟੀਕਲ ਟੂਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ RBI ਨੀਤੀਗਤ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਫਲੈਕਸੀਬਿਲਿਟੀ
RBI ਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ E-Kuber ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਫੰਡ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਮੈਚਿਓਰਿਟੀ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਦੋ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਮਾਰਕੀਟ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਹਫਤੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਵੀ RBI ਨੇ ਓਵਰਨਾਈਟ VRRR ਰਾਹੀਂ ₹2.1 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਦੀ ਨਕਦੀ ਸਿਸਟਮ 'ਚੋਂ ਸੋਖੀ ਸੀ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਪਲੱਸ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ RBI ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਾ ਰਹੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਮਨੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨਾ ਆਵੇ।