ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ NRI ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ **$100 ਬਿਲੀਅਨ** ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ Reserve Bank of India (RBI) ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸਵੈਪ ਵਿੰਡੋ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨੀ ਪਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਫਾਰੇਕਸ ਰਿਜ਼ਰਵ **$729.3 ਬਿਲੀਅਨ** ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
ਫਾਰੇਕਸ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਛਾਲ
ਗੈਰ-ਨਿਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ (NRIs) ਵੱਲੋਂ ਭਾਰੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਫਾਰੇਕਸ ਰਿਜ਼ਰਵ ਨੇ 21 ਅਗਸਤ, 2026 ਤੱਕ $729.3 ਬਿਲੀਅਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਧਰ ਛੂਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਭਾਰੀ ਨਕਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
RBI ਦਾ ਵੱਡਾ ਕਦਮ
ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ RBI ਨੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਸਵੈਪ ਵਿੰਡੋ ਨੂੰ 31 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ ਹੀ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਤਰੀਕ 30 ਸਤੰਬਰ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ 11 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਟਰੈਕਟ ਕੀਤੇ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਲਈ ਸਹੂਲਤ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ ਹੁਣ ਹੋਰ ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਇਸ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੁਣ ਕੁਝ ਜੋਖਮ ਵੀ ਜੁੜ ਗਏ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੱਕ RBI ਦੀਆਂ ਨੈੱਟ ਸ਼ਾਰਟ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਵਧ ਕੇ ਲਗਭਗ $136.8 ਬਿਲੀਅਨ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਫੰਡ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹਨ ਕਿ RBI ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੈਂਡਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।