ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਪੈਸੇ ਕੱਟੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। RBI ਦੀਆਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ **3** ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ 'ਜ਼ੀਰੋ ਲਾਇਬਿਲਟੀ' (Zero Liability) ਦਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
3 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰੋ ਲਾਇਬਿਲਟੀ
RBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਲਈ 3 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਰਾਡ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ 1930 ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ ਜਾਂ cybercrime.gov.in 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਰਜ ਕਰੋ।
ਸ਼ੈਡੋ ਰਿਵਰਸਲ (Shadow Reversal) ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਾਦ (Dispute) ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਨੂੰ 10 ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਸ਼ੈਡੋ ਰਿਵਰਸਲ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬੈਂਕ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਹਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖੋ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਚ ਵਿੱਚ, ਰੈਫਰੈਂਸ ਨੰਬਰ ਲੈਣਾ ਨਾ ਭੁੱਲੋ।
ਜੇਕਰ ਬੈਂਕ ਸੁਣਵਾਈ ਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਬੈਂਕ 90 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ Reserve Bank–Integrated Ombudsman Scheme ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਸਕੀਮ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦੇ ਨਿਪਟਾਰੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ।
ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਲਾਹ: ਜੇਕਰ ਫਰਾਡ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ (ਜਿਵੇਂ OTP ਜਾਂ PIN ਸ਼ੇਅਰ ਕਰਨਾ) ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਡਿਜੀਟਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖੋ।