ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਨ ਸੈਟਲ (Loan Settlement) ਕਰਨਾ ਲੋਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬੈਂਕ 'ਸੈਟਲਡ' ਟੈਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਲ ਝੰਡਾ (Red Flag) ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਤੀ ਤੰਗੀ ਕਾਰਨ ਪੂਰਾ ਕਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਚੁਕਾ ਪਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਰਕਮ 'ਤੇ ਲੋਨ ਖਤਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਡੈਬਟ ਸੈਟਲਮੈਂਟ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਤਾਂ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਦਾਗ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
'ਸੈਟਲਡ' ਅਤੇ 'ਕਲੋਜ਼ਡ' ਵਿੱਚ ਫਰਕ
ਇੱਕ 'ਕਲੋਜ਼ਡ' ਅਕਾਊਂਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਹੋਏ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ 'ਸੈਟਲਡ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਵੇਂ ਲੋਨ ਜਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਰਿਜੈਕਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸਥਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ:
- ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਭਰੋ: ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀ ਰਕਮ ਮਾਫ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ।
- NOC ਲਵੋ: ਪੂਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਂਕ ਤੋਂ No Objection Certificate ਜਾਂ ਸੈਟਲਮੈਂਟ ਲੈਟਰ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।
- ਰਿਪੋਰਟ ਚੈੱਕ ਕਰੋ: ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ CIBIL, Equifax ਜਾਂ Experian ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਭੇਜਣ ਵਿੱਚ 15 ਤੋਂ 30 ਦਿਨ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ, ਜੇਕਰ ਸਟੇਟਸ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਿਵਾਦ (Dispute) ਦਾਇਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।