ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Alternative Investment, ਜਿਵੇਂ ਕਿ Private Credit ਅਤੇ Venture Capital ਦਾ ਕ੍ਰੇਜ਼ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਾਵਧਾਨ! ਇਹ ਆਮ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋਖਮ ਭਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ AIF (Alternative Investment Funds) ਅਤੇ PMS (Portfolio Management Services) ਦਾ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਵੈਲਥ ਮੈਨੇਜਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਐਕਸਕਲੂਸਿਵ' ਮੌਕਾ ਦੱਸ ਕੇ ਵੇਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਆਮ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਨਾਲੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਲਿਕਵਿਡਿਟੀ (Liquidity) ਦਾ ਫਰਕ
ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਕੇ ਪੈਸਾ ਕਢਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ Alternative Assets ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੈਸਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ Lock-in ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੈਸਾ ਕਢਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਲਈ ਕੋਈ ਤਿਆਰ ਖਰੀਦਦਾਰ ਲੱਭਣਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ (Transparency)
SEBI ਵੱਲੋਂ ਲਿਸਟਿਡ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਸਖਤ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਰਦਰਸ਼ਿਤਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ 'ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
Private Credit ਦਾ ਸੱਚ
Private Credit ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਰਿਟਰਨ (Yields) ਦਾ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਮਝੋ ਕਿ ਰਿਟਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਜੋਖਮ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ Default ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ Fee Structure ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੀਸ ਤੁਹਾਡੇ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਟ੍ਰੈਕ ਰਿਕਾਰਡ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਝੋ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਾਰੀ ਬੱਚਤ।