ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਡਾਇਵਰਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ (Diversification) ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਕਈ SIPs ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੰਡ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਹੀ ਸਟਾਕਸ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਫਸਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ 5-6 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ SIP ਕਰਨਾ ਹੀ ਡਾਇਵਰਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਹੈ। ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ 'ਝੂਠਾ ਭਰੋਸਾ' ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੰਡ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਸਟਾਕਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਓਵਰਲੈਪ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
SEBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 80% ਹਿੱਸਾ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ 100 ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਫੰਡ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਮਾਰਕੀਟ ਇੰਡੈਕਸ ਨੂੰ ਫਾਲੋ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਿਸਕ ਘੱਟ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕੋ ਜਗ੍ਹਾ ਕੇਂਦਰਿਤ (Concentrate) ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਡੁਪਲੀਕੇਟ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ?
ਸਿਰਫ ਫੰਡ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਨਾ ਜਾਓ। ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਆਪਣਾ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਡਿਸਕਲੋਜ਼ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। SEBI ਦੇ ਡੇਟਾ ਰਾਹੀਂ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਓਵਰਲੈਪ ਕਿੰਨਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੰਡ ਇੱਕੋ ਸੈਕਟਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਜਾਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਕੰਸੋਲੀਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਓਵਰਲੈਪ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕਦਮ ਵੇਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਐਗਜ਼ਿਟ ਲੋਡ (Exit Load) ਅਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਟੈਕਸ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਫਾਲਤੂ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ SIP ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।
ਅਸਲ ਡਾਇਵਰਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਕੁਇਟੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਡੈਬਟ (Debt) ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਹੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਆਪਣੀ ਅਗਲੀ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਚੈੱਕ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, SIPs ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰੋ।