SIP ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ 'ਚ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਦੇਰੀ: ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ, ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ?

ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਗਣਿਤ

ਫਾਇਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਪਲਾਨਿੰਗ (Financial Planning) ਅਕਸਰ ਇਸ ਲਈ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੀਮਤ (Time Value) ਦਾ ਸਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਭਾਵੇਂ 2.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਘਾਟ ਵੱਡੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਹਾਕੇ 'ਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਗਰੋਥ (Growth) ਨੂੰ ਗੁਆਉਣਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੀ SIP ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ 60 ਮਹੀਨਿਆਂ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਪੈਸੇ (Corpus) 'ਤੇ ਕੰਪਾਊਂਡ ਵਿਆਜ (Compound Interest) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਣਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਪਾ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਲਗਭਗ ਨਾਮੁਮਕਿਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ ਛੋਟੀ ਰਕਮ 'ਤੇ ਲੱਗਾ ਕੰਪਾਊਂਡ ਵਿਆਜ ਹੀ ਅੰਤ 'ਚ ਵੱਡਾ ਫੰਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

'ਕੈਚ-ਅੱਪ' ਦੀ ਭਰਮ

ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਕਸਰ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਵਾਨੀ 'ਚ ਕਮਾਈ ਵਧਣ 'ਤੇ ਉਹ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ SIP ਨੂੰ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਪਾ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਪਰ ਇਹ ਸੋਚ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ (Living Expenses) ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰੀਅਰ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਘਰ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ (Mortgage) ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਰਗੇ ਖਰਚੇ ਉਸਦੀ ਬੱਚਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਲੋਕ SIP ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ 'ਚ ਦੇਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 'ਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ 5 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ ਗੈਪ ਨੂੰ ਭਰਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਪਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ, ਜਲਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅੱਗੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਫਾਹੇ

ਗਣਿਤ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਆਚਿਆ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਸਕ (High-beta) ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਟੀਚਿਆਂ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ (Balanced Mutual Fund) ਦੀ ਬਜਾਏ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਥਿਰ (Volatile) ਸੈਕਟਰ ਫੰਡਾਂ (Sector Funds) ਜਾਂ ਸੱਟੇਬਾਜ਼ੀ (Speculative Instruments) ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰੁਖ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕ ਖਤਰਨਾਕ ਅਸਮਾਨਤਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ ਨਾਲ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਜੂਆ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਟੈਪ-ਅੱਪ SIP (Step-up SIPs) 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਕਸਰ ਬੇਅਸਰ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਕਰੀਅਰ 'ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਚ ਸਥਿਰਤਾ ਰਹੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਅੱਜ ਦੇ ਅਸਥਿਰ ਆਰਥਿਕ ਮਾਹੌਲ 'ਚ ਕਦੇ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ। ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਰਵੱਈਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।