ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ (Inheritance) ਸ਼ੇਅਰ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਖਬਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ। ਸ਼ੇਅਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਕੋਈ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਪਰ ਵੇਚਣ ਸਮੇਂ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਟੈਕਸ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ **₹1.25 ਲੱਖ** ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਲੌਂਗ-ਟਰਮ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ **12.5%** ਟੈਕਸ ਲੱਗੇਗਾ ਅਤੇ ਇੰਡੈਕਸੇਸ਼ਨ (Indexation) ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ Income Tax Act ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਟੈਕਸਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਟੈਕਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Cost Basis ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝੀਏ?
ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕੀਮਤ ਉਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸਲ ਮਾਲਕ ਨੇ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜੇ ਸ਼ੇਅਰ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2001 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ Fair Market Value (FMV) ਨੂੰ ਬੇਸ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹੋ।
2018 Union Budget ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡਫਾਦਰਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇ ਸ਼ੇਅਰ 1 ਫਰਵਰੀ 2018 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ 31 ਜਨਵਰੀ 2018 ਦੀ ਕਲੋਜ਼ਿੰਗ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ Cost Basis ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਜਾਂ ਕੰਟਰੈਕਟ ਨੋਟਸ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸਲ ਖਰੀਦ ਕੀਮਤ ਦਾ ਸਬੂਤ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਟੈਕਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ (Nil) ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਟੈਕਸ ਬੋਝ ਕਾਫੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਟੈਕਸ ਰੇਟ ਅਤੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ
ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ ਤੁਹਾਡੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ₹1.25 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਲੌਂਗ-ਟਰਮ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ (LTCG) 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ 12.5% ਟੈਕਸ ਲੱਗੇਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੰਡੈਕਸੇਸ਼ਨ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਲੌਂਗ-ਟਰਮ ਗੇਨ ਅਤੇ ਇਕੁਇਟੀ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਟੈਕਸ ਪਾਲਣਾ (Compliance) ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।