ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਤੋਹਫ਼ੇ ਟੈਕਸ-ਫ੍ਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਸ ਰਾਸ਼ੀ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ 'ਤੇ 'Clubbing' ਦੇ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੋਹਫ਼ੇ ਤੋਂ ਹੋਈ ਕਮਾਈ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਇਨਕਮ ਵਿੱਚ ਜੋੜੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ, ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਪਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਗਿਫਟ ਕਰਨਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। Income Tax Act, 1961 ਅਤੇ 2025 ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਗਿਫਟ ਕੀਤੀ ਰਕਮ ਤੋਂ ਕੋਈ ਕਮਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਮਾਈ ਗਿਫਟ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਇਨਕਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਨੂੰ 'Clubbing' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Clubbing ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨਾਲ Fixed Deposit (FD) ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਆਜ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ Income Tax Return ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਉਦੋਂ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਖੁਦ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਨਕਮ ਦਾ ਅੰਤਰ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
- First-Generation Income: ਇਹ ਉਹ ਕਮਾਈ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਗਿਫਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੈਸੇ 'ਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਸਾ ਗਿਫਟ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਇਨਕਮ ਵਿੱਚ 'Club' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- Second-Generation Income: ਜੇਕਰ ਪਤਨੀ ਉਸ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਅੱਗੇ reinvest ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮੁਨਾਫਾ ਪਤਨੀ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇਨਕਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵੱਖਰੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ।
ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?
ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ AIS (Annual Information Statement) ਅਤੇ Form 26AS ਰਾਹੀਂ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਹਰ ਲੈਣ-ਦੇਣ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਨੋਟਿਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। Section 270A ਦੇ ਤਹਿਤ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਜੁਰਮਾਨਾ ਵੀ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਗਿਫਟ ਦੀ ਤਾਰੀਖ, ਰਕਮ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਡਾਟਾ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।