ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਵੇਚਣਾ ਟੈਕਸ-ਫ੍ਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ 'ਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਟੈਕਸ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਪਿਛਲੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਪੁਰਾਣੇ ਬਿੱਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ Fair Market Value ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ Section 54F ਤਹਿਤ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਵੀ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ ਸੋਨਾ ਵੇਚਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਪਰ Income Tax Act ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਗਹਿਣੇ ਮਿਲਣਾ ਟੈਕਸ-ਫ੍ਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਚਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਨੂੰ 'Capital Asset' ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।
ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ (Holding Period) ਕਿਵੇਂ ਗਿਣੀਏ?
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਮੁਤਾਬਕ, ਤੁਸੀਂ ਪਿਛਲੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਇਹ ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ 24 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ Long-term Capital Asset ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ 12.5% ਦੀ ਫਲੈਟ ਟੈਕਸ ਦਰ ਲੱਗੇਗੀ। ਜੇ ਸਮਾਂ 24 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ Short-term Capital Gain ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ ਮੁਤਾਬਕ ਟੈਕਸ ਲੱਗੇਗਾ।
ਜੇ ਬਿੱਲ ਨਹੀਂ ਹਨ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਪੁਰਾਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਅਸਲ ਬਿੱਲ ਅਕਸਰ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ Income Tax Department ਤੁਹਾਨੂੰ 'Fair Market Value' ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸੋਨਾ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2001 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਤਾਰੀਖ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਵੈਲਿਊ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੈਲਯੂਏਸ਼ਨ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਮਦਦ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਟੈਕਸ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ (Tax Management)
Income-tax Act ਦੀ Section 54F ਤਹਿਤ, ਤੁਸੀਂ ਸੋਨਾ ਵੇਚ ਕੇ ਮਿਲੀ ਰਕਮ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਜਾਇਦਾਦ (Residential Property) ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਲਈ ਸਖਤ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।