SGB Tax Rules: 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋ ਜਾਓ ਸਾਵਧਾਨ! ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਂਡਾਂ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ

1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ

ਸੋਵਰਨ ਗੋਲਡ ਬਾਂਡਜ਼ (SGBs) ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਂਡਾਂ 'ਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ (Capital Gains) ਦੇ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਉਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਾਂਡ ਸਿੱਧੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ (Original Allottees) ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਮਿਆਦ (8 ਸਾਲ) ਤੱਕ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਛੋਟ ਮਿਲੇਗੀ।

ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਦਾ ਬੋਝ

ਪਹਿਲਾਂ, SGBs ਨੂੰ 5 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਛੋਟ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖਰੀਦੇ ਗਏ ਹੋਣ। ਪਰ ਹੁਣ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ SGBs ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ (Secondary Market) ਰਾਹੀਂ ਖਰੀਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਆਦ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਸ (Early Redemption) ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ ਟੈਕਸ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ 31 ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦਾ ਆਖਰੀ ਮੌਕਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Gold ETFs ਅਤੇ HUFs ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ

ਇਸ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਦੇ ਨਾਲ, SGBs ਦਾ ਟੈਕਸ ਸਟ੍ਰਕਚਰ Gold ETFs ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ 'ਤੇ 12.5% ਟੈਕਸ ਲੱਗਦਾ ਹੈ (ਜੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ)। ਹਾਲਾਂਕਿ, SGBs 'ਤੇ 2.5% ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਆਜ, ਜੋ ਕਿ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਟੈਕਸਯੋਗ ਰਹੇਗਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਹਿੰਦੂ ਅਣਵੰਡਿਆ ਪਰਿਵਾਰ (HUFs) ਲਈ, SGBs 'ਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ ਟੈਕਸ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲਾਗੂ ਰਹੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਟੈਕਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਨ। SGBs 'ਤੇ ਕੋਈ GST ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਜਦੋਂ ਕਿ Gold ETFs ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਸੋਨੇ 'ਤੇ 3% GST ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ

ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਸਿੱਧੇ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਜਾਰੀ (Primary Issuance) ਰਾਹੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ, ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਰਾਹੀਂ SGBs ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਨੇ ਇਸ ਖ਼ਬਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ SGB ਸੀਰੀਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ 10% ਤੱਕ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ SGB ਹੋਲਡਿੰਗਜ਼ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।