ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਨੌਕਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ **₹25 ਲੱਖ** ਤੱਕ ਦੀ ਲੀਵ ਇਨਕੈਸ਼ਮੈਂਟ (Leave Encashment) 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਲਕ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸਯੋਗ ਮੰਨ ਕੇ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ **TDS** ਕੱਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ **ITR** ਭਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਕਲੇਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਨੌਕਰੀ ਛੱਡਣ ਵੇਲੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਲੀਵ ਇਨਕੈਸ਼ਮੈਂਟ 'ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪੂਰਾ ਟੈਕਸ ਕੱਟ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ TDS ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ Section 10(10AA) ਤਹਿਤ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਣ।
ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਭੰਬਲਭੂਸਾ
ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਅਕਸਰ 'ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ' ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਦਰਾਸ ਹਾਈ ਕੋਰਟ (CIT vs R.J. Shahney) ਅਤੇ ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ (CIT v. D.P. Malhotra) ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ 'ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਖਤਮ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣਾ ਵੀ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
₹25 ਲੱਖ ਦੀ ਲਿਮਿਟ
ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ, ਲੀਵ ਇਨਕੈਸ਼ਮੈਂਟ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਈਫਟਾਈਮ ਲਿਮਿਟ ₹25 ਲੱਖ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਕਰੀਅਰ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੁੱਲ ਰਕਮ ਇਸ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਨੌਕਰੀ ਦੌਰਾਨ ਲਈ ਗਈ ਲੀਵ ਇਨਕੈਸ਼ਮੈਂਟ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸਯੋਗ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੱਟੇ ਗਏ TDS ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਾਪਸ ਪਾਈਏ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਛੋਟ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ITR ਭਰਨ ਵੇਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਛੋਟ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਟੈਕਸ ਦੇਣਦਾਰੀ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਾਧੂ ਕੱਟੇ ਗਏ TDS ਲਈ ਰਿਫੰਡ ਕਲੇਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੇਕਰ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਨੋਟਿਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਸਰਵਿਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਵਾਲੇ ਤਿਆਰ ਰੱਖੋ।