ਕਈ ਟੈਕਸਦਾਤਾ ਇਹ ਗਲਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ PPF ਵਰਗੇ Section 80C ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ (LTCG) 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮ ਇਸਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀ ਬੇਸਿਕ ਐਗਜ਼ੈਮਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟ (Basic Exemption Limit) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਟੈਕਸ ਬੋਝ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭੁਲੇਖਾ ਹੈ ਕਿ Public Provident Fund (PPF) ਵਰਗੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨਿਵੇਸ਼ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਅਤੇ ਇਕੁਇਟੀ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ (LTCG) ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਜਵਾਬ 'ਨਾ' ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, Section 80C ਤਹਿਤ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਛੋਟ ਸਿਰਫ ਆਮ ਆਮਦਨ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਇਕੁਇਟੀ ਦੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
80C ਡਿਡਕਸ਼ਨ ਕਿਉਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ?
Section 80C ਦਾ ਮਕਸਦ ਆਮ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬਾਂ ਅਧੀਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਇਕੁਇਟੀ 'ਤੇ LTCG ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਢਾਂਚੇ (Section 112A) ਤਹਿਤ ਟੈਕਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 1.25 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ 12.5% ਟੈਕਸ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ 80C ਦੀ ਛੋਟ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਬੇਸਿਕ ਐਗਜ਼ੈਮਸ਼ਨ ਲਿਮਿਟ ਦਾ ਲਾਭ
ਹਾਲਾਂਕਿ 80C ਇੱਥੇ ਬੇਅਸਰ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਰਾਹ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਮਦਨ (LTCG ਅਤੇ STCG ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਬੇਸਿਕ ਟੈਕਸ-ਫ੍ਰੀ ਲਿਮਿਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਚੀ ਹੋਈ ਲਿਮਿਟ ਨੂੰ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਟੈਕਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਐਡਜਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੈਗੂਲਰ ਆਮਦਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।
ਗਲਤ ਗਣਨਾ ਦਾ ਖਤਰਾ
ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝਣ ਕਾਰਨ ITR ਫਾਈਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਗਲਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਆਜ ਜਾਂ ਜੁਰਮਾਨਾ ਭਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਗਲਤ ਕਲਾਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਕ੍ਰੂਟਨੀ (Scrutiny) ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਮਾਹਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।