ਹੁਣ 60 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਡੀਕਲ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ₹50,000 ਤੱਕ ਦੀ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਛੋਟ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 80D ਤਹਿਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ (Income Tax Act) ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਹੁਣ ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨ (Senior Citizens) ਆਪਣੇ ਮੈਡੀਕਲ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ₹50,000 ਤੱਕ ਦੀ ਟੈਕਸ ਛੋਟ (Tax Deduction) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ (Health Insurance) ਪਾਲਿਸੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹੋਏ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।
ਕਿਹੜੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਯੋਗ ਹਨ?
ਇਹ ਛੋਟ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨ (60 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ) ਲਈ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ 60 ਸਾਲ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ 80 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ (Very Senior Citizen), ਇਹ ਛੋਟ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ₹50,000 ਪ੍ਰਤੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ (Financial Year) ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹੇਗੀ।
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਇੱਕ 70 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮੈਡੀਕਲ ਬਿੱਲ ₹60,000 ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ₹50,000 ਤੱਕ ਦੀ ਛੋਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਖਰਚਾ ₹35,000 ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇਹੀ ਰਕਮ ਕਲੇਮ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਭ ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਖੁਦ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਬਿਨਾਂ ਬੀਮਾ ਵਾਲੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਮੈਡੀਕਲ ਇਲਾਜ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਸ਼ਰਤਾਂ
ਇਹ ਟੈਕਸ ਛੋਟ ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਐਕਟਿਵ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਪਾਲਿਸੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਡੀਕਲ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਇਹ ਛੋਟ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਿਰਫ ਹੈਲਥ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ (Premium) ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਛੋਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕੋ ਖਰਚੇ ਲਈ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਦੋਵੇਂ ਛੋਟ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਸਿਰਫ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਇਲਾਜ ਦਾ ਖਰਚ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਸ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਲੋੜਾਂ
ਟੈਕਸ ਅਸੈਸਮੈਂਟ (Tax Assessment) ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੇ ਕਲੇਮ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਵਿੱਤੀ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਬਿੱਲ, ਫਾਰਮੇਸੀ ਰਸੀਦਾਂ, ਡਾਇਗਨੌਸਟਿਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਚੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਮੈਡੀਕਲ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਸਬੂਤ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਬੈਂਕਿੰਗ ਚੈਨਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚੈੱਕ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਨੈੱਟ ਬੈਂਕਿੰਗ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੀਵੈਂਟਿਵ ਹੈਲਥ ਚੈੱਕ-ਅੱਪ (Preventive Health Check-ups) ਲਈ ਨਗਦ ਭੁਗਤਾਨ (Cash Payment) ਦੀ ਇੱਕ ₹5,000 ਤੱਕ ਦੀ ਛੋਟ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਛੋਟ ਲਈ ਹੋਰ ਮੈਡੀਕਲ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਸਬੂਤ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਆਡਿਟ ਟ੍ਰੇਲ (Audit Trail) ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਟੈਕਸਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੀਨੀਅਰ ਸਿਟੀਜ਼ਨ ਦੀ ਉਮਰ ਦਾ ਸਬੂਤ ਅਤੇ, ਜੇਕਰ ਬੱਚਾ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਲਈ ਕਲੇਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਦਾ ਸਬੂਤ ਵੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਗੜਬੜ ਨਾ ਹੋਵੇ।