ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਘਰ ਹੈ ਪਰ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ HRA (House Rent Allowance) ਅਤੇ Home Loan Tax Benefits ਦੋਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਰਾਣੇ ਟੈਕਸ ਰੂਲ (Old Tax Regime) ਤਹਿਤ ਹੀ ਮਿਲੇਗੀ।
ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਟੈਕਸਪੇਅਰ (Taxpayers), ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵਾਂ ਘਰ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਲਈ ਟੈਕਸ ਬੇਨੀਫਿਟ (Tax Benefits) ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਟੈਕਸ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਤਹਿਤ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪੁਰਾਣੇ ਟੈਕਸ ਰੂਲ (Old Tax Regime) ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ Home Loan 'ਤੇ ਡੈਕਸ਼ਨ (Deductions) ਲੈਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ HRA (House Rent Allowance) ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਿਊਲ ਟੈਕਸ ਐਡਵਾਂਟੇਜ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ
HRA ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਲਈ, ਟੈਕਸਪੇਅਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੈਲਰੀ ਦਾ HRA ਕੰਪੋਨੈਂਟ (Component) ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਜਾਇਦਾਦ ਲਈ ਅਸਲ ਕਿਰਾਇਆ ਅਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ (Income Tax Act) ਘਰ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕਸ਼ਨ 24(b) ਤਹਿਤ Home Loan ਦੇ ਵਿਆਜ (Interest) 'ਤੇ ਅਤੇ ਸੈਕਸ਼ਨ 80C ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਅਮਾਊਂਟ (Principal Repayments) 'ਤੇ ਡੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Home Loan ਲਈ, ਟੈਕਸ ਬੇਨੀਫਿਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ (Financial Year) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਕੰਮ, ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਡੈਕਸ਼ਨ ਆਟੋਮੈਟਿਕ (Automatic) ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸਪੇਅਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ (Employer) ਨੂੰ ਜਾਂ ਰਿਟਰਨ ਭਰਨ ਵੇਲੇ ਵੈਧ ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦਾਂ (Rent Receipts) ਅਤੇ Home Loan ਵਿਆਜ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (Interest Certificates) ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਲ ਬਨਾਮ ਨਵਾਂ ਰੂਲ
ਟੈਕਸ ਰੂਲ ਦੀ ਚੋਣ ਇਸ ਖਾਸ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾ ਟੈਕਸ ਰੂਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਡੈਕਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ HRA ਅਤੇ Home Loan ਵਿਆਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਉਧਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਨਵਾਂ ਟੈਕਸ ਰੂਲ, ਜੋ ਘੱਟ ਟੈਕਸ ਦਰਾਂ (Lower Tax Rates) ਨਾਲ ਡਿਫਾਲਟ ਵਿਕਲਪ (Default Option) ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇ ਟੈਕਸ ਰੂਲ ਤਹਿਤ, ਜੇਕਰ Home Loan 'ਤੇ ਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਵਿਆਜ, ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਤੋਂ ਕਮਾਏ ਕਿਰਾਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਹਾਊਸ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਤੋਂ ਨੁਕਸਾਨ (Loss from House Property) ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਟੈਕਸਪੇਅਰ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ ₹2 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੱਕ ਹੋਰਨਾਂ ਆਮਦਨ ਸਰੋਤਾਂ (Income Sources) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੈੱਟ ਆਫ (Set off) ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਨੁਕਸਾਨ ਕਿਸੇ ਦਿੱਤੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਰਕਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਰਕਮ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਆਮਦਨ ਨਾਲ ਸੈੱਟ ਆਫ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਦਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰੀ-ਕੰਸਟ੍ਰਕਸ਼ਨ (Pre-construction) ਵਿਆਜ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਹਿੱਸਾ, ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਰੂਲ ਤਹਿਤ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਟੈਕਸ ਫਾਈਲਿੰਗ ਸੀਜ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਤਹਿਤ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਟੈਕਸ ਦੇਣਦਾਰੀ (Total Tax Liability) ਦੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।