ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, Income-tax Act, 2025 ਦੇ ਤਹਿਤ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਗੋਲਡ, ETFs ਅਤੇ Sovereign Gold Bonds 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਜ਼ੋਰਾਂ 'ਤੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ Income-tax Act, 2025 ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਟੈਕਸ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਹਨ।
ਹੋਲਡਿੰਗ ਪੀਰੀਅਡ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਰੇਟ
ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ 'ਤੇ ਟੈਕਸ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਿਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਗੋਲਡ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਲਈ, Long-Term Capital Gains (LTCG) ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ 24 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੋਲਡ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਚਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ Short-Term Capital Gains (STCG) ਵਜੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਸਲੈਬ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਟੈਕਸ ਲੱਗੇਗਾ।
ਗੋਲਡ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ ETFs ਲਈ ਨਿਯਮ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਹੋਲਡਿੰਗ ਨੂੰ ਲੌਂਗ-ਟਰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ 12.5% ਦੀ ਫਲੈਟ ਟੈਕਸ ਦਰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੰਡੈਕਸੇਸ਼ਨ (Indexation) ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
Sovereign Gold Bond (SGB) ਦੇ ਨਿਯਮ
SGB ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਚਿਓਰਿਟੀ ਤੱਕ ਬਾਂਡ ਹੋਲਡ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਰੀਡੈਂਪਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਪਰ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੈਕੰਡਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਤੋਂ ਬਾਂਡ ਖਰੀਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੇਚਣ 'ਤੇ 12.5% ਲੌਂਗ-ਟਰਮ ਟੈਕਸ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, SGB 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਆਜ ਤੁਹਾਡੀ ਹੋਰ ਆਮਦਨ (Income from other sources) ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਕੇ ਟੈਕਸਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ
ਟੈਕਸ ਰਿਕਾਰਡ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ Annual Information Statement (AIS) ਅਤੇ Form 26AS ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲਾਓ। ਵਿਰਾਸਤ (Inheritance) ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸੋਨੇ ਲਈ, ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ਅਤੇ ਹੋਲਡਿੰਗ ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਟੈਕਸ ਕੈਲਕੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਈਟੀਆਰ ਫਾਈਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ Schedule CG ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭਰਨਾ ਨਾ ਭੁੱਲੋ।