ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ 'ਤੇ ਲੋਨ ਦਾ ਬੂਮ!
ਭਾਰਤੀ Gold Loan ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਲੋਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ 91% ਦਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ, ਜਦਕਿ ਨਵੰਬਰ 2025 ਤੱਕ ਕੁੱਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 42% ਵਧ ਕੇ ₹15.6 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹਨ, ਜੋ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹1,59,000 ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਜ਼ਿਆਂ (Secured Loans) ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝੁਕਾਅ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ NBFCs ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਟੱਕਰ!
ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੇ Gold Loans ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ, ਬੈਂਕਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕੁੱਲ Gold Loans ਵਿੱਚ 49.7% ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ 2020 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ 30.6% ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਨਾਨ-ਬੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ (NBFCs) ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਘੱਟ ਕੇ 50.3% ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੜੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕ ਆਕਰਸ਼ਕ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ NBFCs ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਰਹੇ ਹਨ।
RBI ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ: 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਦੇ ਨਵੇਂ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਤੋਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣਗੇ। ਹੁਣ ₹2.5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਲੋਨ 'ਤੇ 85% ਤੱਕ ਦਾ Loan-to-Value (LTV) ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੇ ਲੋਨ ਲਈ 80% ਅਤੇ 75% LTV ਹੋਵੇਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ₹2.5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੇ ਲੋਨ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲੋਨ ਲੈਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਬੁਲੇਟ ਰਿਪੇਮੈਂਟ ਲੋਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵੀ 12 ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਲੋਨ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਹਿਣੇ ਸੋਨਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ: ਇੱਕ ਦੋ-ਧਾਰੀ ਤਲਵਾਰ
Gold Loans, ਨਿੱਜੀ ਲੋਨ (Personal Loans) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਸਤੇ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੈਂਕ 8.25% ਤੋਂ 14% ਸਾਲਾਨਾ ਵਿਆਜ ਦਰ 'ਤੇ ਲੋਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ NBFCs 27% ਤੱਕ ਵੀ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਲੋਨ 8.75% ਤੋਂ 24% ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇ ਲੋਨ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਸਲ ਲਾਗਤ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। Muthoot Finance ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ P/E ਰੇਸ਼ੋ ਲਗਭਗ 16 ਅਤੇ Manappuram Finance ਦਾ 64-65 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ।
ਖਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ: ਸਿਸਟਮਿਕ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
Gold Loans ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਧਾ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੂਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਜੋਖਮ ਵੀ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਣ 'ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸੋਨਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤੂ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਜੁੜਾਅ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਰੱਖ ਕੇ ਲੋਨ ਲੈਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਅਸਥਿਰ ਕਮੋਡਿਟੀ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਵੀ ਜੋਖਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਰੁਖ: ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿੱਤੀ ਸਾਧਨ
Gold Loan ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਉਜਵਲ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ GDP ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਅਤੇ 2027 ਵਿੱਚ 6.6% ਤੋਂ 7.8% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲੇਗਾ। RBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, Gold Loans ਭਾਰਤ ਦੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਿਸਟਮ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।