ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਲੋਨ ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਲਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹ 'Ghost Loan' ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਵਲ ਸਕੋਰ (CIBIL Score) ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। RBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਤੁਸੀਂ **30 ਦਿਨਾਂ** ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਿਖਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਵੀ ਗਲਤ ਲੋਨ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਟਾਈਪਿੰਗ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ 'Ghost Loan' ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਵਿੱਤੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਪਛਾਣ ਦੀ ਗਲਤ ਤਸਦੀਕ ਜਾਂ ਡਾਟਾ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੋਣਾ ਆਮ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਤੁਹਾਡੇ ਹੋਮ, ਆਟੋ ਜਾਂ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ ਦੀ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ?
ਆਪਣੀ ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਿਊਰੋਜ਼ - CIBIL, Experian, Equifax, ਅਤੇ CRIF High Mark ਤੋਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਚੈੱਕ ਕਰਦੇ ਰਹੋ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਕਾਊਂਟ ਨੰਬਰ ਲੱਭੋ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ, ਜਾਂ ਉਹ ਲੋਨ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ 'Active' ਦਿਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਦੋ-ਪੜਾਵੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਸਿਰਫ ਬਿਊਰੋ ਕੋਲ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਨਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
- ਬਿਊਰੋ ਪੋਰਟਲ: ਪਹਿਲਾਂ ਸਬੰਧਤ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਿਊਰੋ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਫਾਰਮਲ ਡਿਸਪਿਊਟ (Dispute) ਦਾਇਰ ਕਰੋ।
- ਲੈਂਡਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਬੰਧਤ ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਐਨ.ਬੀ.ਐਫ.ਸੀ. ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਬੇਨਤੀ ਭੇਜੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ KYC ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਗਲਤ ਐਂਟਰੀ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਸਾਰੇ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੋ।
RBI ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ
RBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਬੈਂਕਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ 30 ਕੈਲੰਡਰ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ RBI Integrated Ombudsman Scheme ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ੇ ਦੀ ਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੈ।