ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣਾ Form 16 ਆਉਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ! ਭਾਵੇਂ Form 16 ਤੁਹਾਡੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੈਲਰੀ ਸਲਿੱਪ, AIS, Form 26AS, ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Form 16 ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਕਿਵੇਂ ਭਰਨਾ ਹੈ?
ਕਈ ਤਨਖਾਹਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ (ITR) ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਲਈ Form 16 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ITR ਫਾਈਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਟੈਕਸ ਪੇਅਰਜ਼ (Taxpayers) ਕੋਲ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ITR ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਬਦਲਵੇਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਬਦਲਵੇਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕੀ ਹਨ?
Form 16 ਇੱਕ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤਨਖਾਹ, ਟੈਕਸ ਡਿਡਕਟਿਡ ਐਟ ਸੋਰਸ (TDS) ਅਤੇ ਹੋਰ ਟੈਕਸ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਫਾਈਲਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਵਿੱਤੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਲੋੜੀਂਦਾ ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
- ਸੈਲਰੀ ਸਲਿੱਪ (Salary Slips): ਇਹ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਅਤੇ ਕਟੌਤੀਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਐਨੂਅਲ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (AIS): ਇਹ ਟੈਕਸ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ ਅਤੇ ਤਨਖਾਹ, TDS, ਵਿਆਜ ਅਤੇ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿੱਤੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵੇਰਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- Form 26AS: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨੌਕਰੀਦਾਤਾ ਦੁਆਰਾ ਕੱਟੇ ਗਏ TDS ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਭਰੇ ਗਏ ਟੈਕਸਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੈਕਸਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਬੈਂਕ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (Bank Statements): ਬੱਚਤ ਅਤੇ ਫਿਕਸਡ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਵਿਆਜ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਵਿਆਜ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
- ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਸਬੂਤ (Investment Proofs): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣੇ ਟੈਕਸ ਰੀਜੀਮ (Old Tax Regime) ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੋਈ ਕਟੌਤੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ PPF, ELSS, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਬੀਮਾ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ, ਅਤੇ ਹੋਮ ਲੋਨ ਦੇ ਵਿਆਜ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵਰਗੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਬੂਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
- ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨਜ਼ ਸਟੇਟਮੈਂਟ (Capital Gains Statements): ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੇਅਰ, ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਜਾਂ ਜਾਇਦਾਦ ਖਰੀਦੀ ਜਾਂ ਵੇਚੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬ੍ਰੋਕਰ ਜਾਂ ਮਿਊਚਲ ਫੰਡ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਇਹ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਆਮਦਨ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਈ-ਫਾਈਲਿੰਗ ਪੋਰਟਲ (e-filing portal) 'ਤੇ ਆਪਣਾ ITR ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।