ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿੱਤੀ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮੀਨੀ (Nominee) ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਪਡੇਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਲਝਣਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਹ, ਤਲਾਕ ਜਾਂ ਨਾਮੀਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ Bank, EPF ਅਤੇ Investment Accounts ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨਾਮੀਨੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਤਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਸਮ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿੱਤੀ ਜੀਵਨ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਿਆਹ, ਬੱਚੇ ਦਾ ਜਨਮ, ਤਲਾਕ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਮੀਨੀ ਦੀ ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਬਦਲਾਅ ਤੁਹਾਡੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
EPF ਦਾ ਖਾਸ ਨਿਯਮ
Employees' Provident Fund (EPF) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪੁਰਾਣੀ ਨਾਮੀਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। EPFO ਮੁਤਾਬਕ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਨਾਮੀਨੀ ਫਾਈਲ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਫੰਡ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿੱਕਤ ਨਾ ਆਵੇ।
Nominee ਬਨਾਮ Legal Heir
ਇੱਕ ਆਮ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਾਮੀਨੀ ਹੀ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। RBI ਅਤੇ SEBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਮੀਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਟਰੱਸਟੀ (Trustee) ਜਾਂ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਜਾਇਦਾਦ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਾਰਸਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਨਾਮੀਨੇਸ਼ਨ ਕਦੇ ਵੀ 'Will' (ਵਸੀਅਤ) ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਸਾਲਾਨਾ ਆਡਿਟ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ?
ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਲਾਨਾ ਵਿੱਤੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ ਵਿੱਚ 'ਨਾਮੀਨੇਸ਼ਨ ਆਡਿਟ' ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੈਂਕ, ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਅਤੇ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਿਆਂ ਲਈ ਨਾਮੀਨੀ ਆਨਲਾਈਨ ਬਦਲਣਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ 3 ਨਾਮੀਨੀ ਤੱਕ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ (Percentage) ਵੀ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 5 ਮਿੰਟ ਕੱਢ ਕੇ ਆਪਣਾ ਡਾਟਾ ਚੈੱਕ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਾਹਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।