ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ Credit Score ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ Credit Utilization ਅਤੇ BNPL ਸਕੀਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ ਬਣੀ ਰਹੇ।
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਰੀਦਦਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਅਤੇ EMI ਪਲਾਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਨੇਜ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ Credit Score ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਕੋਰ ਤੁਹਾਡੀ ਵਿੱਤੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਆਇਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਖਰਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
Credit Utilization ਦਾ ਗਣਿਤ
Credit Utilization ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕੁੱਲ ਲਿਮਿਟ ਵਿੱਚੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ 30% ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਸਕੋਰ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਇਸ ਲਿਮਿਟ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਿਊਰੋ ਇਸਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਦਬਾਅ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ BNPL (Buy-Now-Pay-Later) ਸਕੀਮਾਂ ਵੀ ਛੋਟੇ ਕਰਜ਼ੇ ਹਨ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਬਕਾਇਆ ਚੁਕਾਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਿਊਰੋ ਦੇ ਅਪਡੇਟ ਸਾਈਕਲ ਕਾਰਨ ਇਹ ਉੱਚਾ ਬੈਲੇਂਸ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਸਕੋਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਾਨੀਟਰਿੰਗ
RBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, BNPL ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਿਊਰੋ ਕੋਲ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਵਾਂਗ ਹੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲਓ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੁੱਕੀ ਗਈ ਪੇਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਰਿਕਾਰਡ 'ਤੇ ਦਾਗ ਲਗਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। TransUnion CIBIL, Experian, Equifax ਅਤੇ CRIF High Mark ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੁਫਤ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਵਿਵਾਦ (Dispute) ਦਾਇਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇਕਰ ਲੈਣਦਾਰ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਲਤੀ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ 'ਤੇ ₹100 ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨਾ ਹੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਲੋਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਲਈ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।