ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ 'No-Cost EMI' ਅਤੇ BNPL ਸਕੀਮਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅਕਸਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਫੀਸਾਂ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕਿਸ਼ਤ (EMI) ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖੋ, ਬਲਕਿ ਕੁੱਲ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਵੱਲੋਂ 'No-Cost EMI' ਅਤੇ 'Buy Now, Pay Later' (BNPL) ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਹੂਲਤਾਂ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੀਸਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਜਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
No-Cost EMI ਦਾ ਅਸਲੀ ਸੱਚ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਰਚੈਂਟ 'No-Cost EMI' ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਆਜ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਭਰਪਾਈ ਗਾਹਕ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਕੈਸ਼ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਉਤਪਾਦ 'ਤੇ 5% ਦਾ ਨਕਦ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ EMI ਚੁਣਨ 'ਤੇ ਉਹ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਡਿਸਕਾਊਂਟ ਹੀ ਵਿਆਜ ਵਜੋਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਫੀਸ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਬੋਝ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੈਂਕ ਅਤੇ NBFCs EMI ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਫੀਸ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਫੀਸ 'ਤੇ 18% GST ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕੁੱਲ ਖਰੀਦ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਵਿਆਜ ਦਰ 0% ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਫੀਸਾਂ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਅਸਲੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ 'ਚੋਂ ਕਢਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
BNPL ਦੇ ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਕੋਰ
BNPL ਸੇਵਾਵਾਂ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੋਟੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤਾਂ ਮੋਟਾ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ CIBIL ਸਕੋਰ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਜਾਂ ਕਾਰ ਲੋਨ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਖਰਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੈੱਕਆਊਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਲ ਅਦਾਇਗੀ ਰਕਮ (Total Repayment Amount) ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰੋ। ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਅਤੇ ਲੁਕਵੇਂ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਬਜਟ ਨਾ ਵਿਗਾੜ ਲਵੋ।