ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਪੇਮੈਂਟ ਫਰਾਡ ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਾਫੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਦੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਐਪਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਡਿਜੀਟਲ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਗਾਹਕ ਡੀਲਜ਼ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਖਤਰਾ ਸਿਰਫ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਅਸਲ ਚਿੰਤਾ ਉਹ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਡੀਮੈਟ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।\n\n### ਵਿੱਤੀ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ\n\nਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਬੱਚਤ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਐਪਸ ਨਾਲ ਲਿੰਕ ਕਰਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹਮਲਾਵਰ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਲਿੰਕ ਰਾਹੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕ੍ਰੇਡੈਂਸ਼ੀਅਲ ਚੋਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਬਜਟ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰੀ ਜਮਾਂ-ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨਲ ਈਮੇਲਾਂ ਜਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲਿੰਕਾਂ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।\n\n### ਪੇਮੈਂਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੋਖਮ\n\nਇੱਕ ਆਮ ਧੋਖਾਧੜੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ UPI PIN ਦਰਜ ਕਰੋ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, UPI PIN ਸਿਰਫ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ 'ਟੋਕਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ' (Tokenization) ਵਰਗੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡਾ ਅਸਲੀ ਕਾਰਡ ਨੰਬਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।\n\n### ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ\n\nਸਿਰਫ 'https' ਜਾਂ ਪੈਡਲੌਕ ਆਈਕਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਕੋਈ ਵੀ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦਾ ਐਡਰੈੱਸ ਮੈਨੂਅਲੀ ਟਾਈਪ ਕਰਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।\n\n### ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਦਮ\n\nਕੋਈ ਵੀ ਬੈਂਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਫੋਨ 'ਤੇ OTP, PIN ਜਾਂ ਪਾਸਵਰਡ ਨਹੀਂ ਮੰਗੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਦਿਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਖਾਤਾ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਵਾਓ। ਤੁਸੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 'ਤੇ ਵੀ ਕਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।