ਪੁਰਾਣੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਕੋਰ 'ਤੇ ਅਸਰ: ਜਾਣੋ ਪੂਰੀ ਗੱਲ

ਤੁਹਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਅਕਸਰ ਤੁਹਾਡੀ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ (Financial Profile) ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਐਕਟਿਵ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਿਊਰੋ (Credit Bureaus) ਤੁਹਾਡੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਕੋਰ (Credit Score) ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਿਰਫ਼ ਕਾਰਡ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੇ ਇਸਦੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਫੀਸਾਂ (Annual Fees) ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਫਾਇਦਾ ਨਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਰਡ ਸਕੋਰ ਲਈ ਕਿਉਂ ਮਾਅਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ?

ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਿਊਰੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ (Average Age) ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਇਤਿਹਾਸ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਜ਼ਦਾਤਿਆਂ (Lenders) ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਖਾਤਾ ਬੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਕੋਰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਕੋਰ ਸਾਰੇ ਕਾਰਡਾਂ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕੁੱਲ ਉਪਲਬਧ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਲਿਮਟ (Total Available Credit Limit) ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਰਡ 'ਤੇ ਇੱਕ ਉੱਚ ਲਿਮਟ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕੁੱਲ ਉਪਲਬਧ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖਰਚਾ ਓਨਾ ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਯੂਟੀਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਰੇਸ਼ੋ (Credit Utilization Ratio) — ਤੁਹਾਡੀ ਕੁੱਲ ਲਿਮਟ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੁਸੀਂ ਵਰਤਦੇ ਹੋ — ਵੱਧ ਜਾਵੇਗਾ। ਉੱਚ ਯੂਟੀਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਰੇਸ਼ੋ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਕੋਰਿੰਗ ਮਾਡਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਦੋਂ ਖਾਤਾ ਬੰਦ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣਾ ਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸਦੀਆਂ ਲਾਗਤਾਂ ਫਾਇਦਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਰਡ 'legacy' ਉਤਪਾਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸਾਲਾਨਾ ਫੀਸਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਇਨਾਮ ਜਾਂ ਫਾਇਦੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏਅਰਪੋਰਟ ਲੌਂਜ ਐਕਸੈਸ ਜਾਂ ਖਾਸ ਯਾਤਰਾ ਸਹੂਲਤਾਂ। ਜੇ ਸਾਲਾਨਾ ਫੀਸ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਖਰਚਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਾਰਡ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮੁੱਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਉਮਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਸਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬੇਕਦਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਫੀਸ ਦਾ ਵਿੱਤੀ ਬੋਝ ਤੁਹਾਡੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਕੋਰ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਮਾਮੂਲੀ ਅਸਰ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰਡ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਾਰਡ ਹੁਣ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਬਿੱਲ ਭੁਗਤਾਨ ਜਾਂ ਈ-ਮੈਂਡੇਟ (e-mandates) ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਭੁਗਤਾਨ ਖੁੰਝਣ ਜਾਂ ਜੁਰਮਾਨੇ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (RBI) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ, ਕਾਰਡ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮਾਂ ਕਲੀਅਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤ ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਖਾਤਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕਾਪੀ ਆਪਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਲਈ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਆਦਤ ਹੈ। ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ (Credit Report) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਬਿਊਰੋ ਦੁਆਰਾ ਖਾਤੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਵਧਾਨੀਪੂਰਵਕ ਪਹੁੰਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਗਲਤੀਆਂ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੋਏ ਕਾਰਡ 'ਤੇ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਣਜਾਣੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।