ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਹੁਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਿਰਫ ₹100 ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਅਮਾਊਂਟ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ (Investment) ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ RD, ਸੋਨਾ, ਜਾਂ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ ਵਰਗੇ ਆਪਸ਼ਨ ਚੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੱਚਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੋਰਪਸ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਗਾਈਡ ਘੱਟ ਪੈਸਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸੇਗੀ।
ਕੀ ਹੋਇਆ?
ਅਮੀਰ ਲੋਕ ਹੀ ਪੈਸਾ ਕਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੋਚ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਘਰੇਲੂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਿਰਫ ₹100 ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਪਸ਼ਨ, ਹੁਣ ਕੋਈ ਵੀ ਥੋੜੀ-ਥੋੜੀ ਬੱਚਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿੱਤੀ ਟੀਚਿਆਂ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਬਚਾਅ ਸਕਣਗੀਆਂ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਿਉਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੱਚਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਰਕਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨਿਯਮਿਤਤਾ (Consistency) ਹੈ। ਮਹਿੰਗਾਈ, ਯਾਨੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਣਾ, ਮਤਲਬ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਸ਼ਕਤੀ ਹਰ ਸਾਲ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਕਮ ਵੀ ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ (Compounding) ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਾਰਨ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ - ਇਹ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਵਿਆਜ 'ਤੇ ਹੋਰ ਵਿਆਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਨੋ-ਬਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਛੋਟੀਆਂ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵੀ ਕੀਮਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਰਾਹ ਨੇ?
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਜੋਖਮ (Risk) ਅਤੇ ਫਾਇਦੇ (Reward) ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੋਸਟ ਆਫਿਸ ਰਿਕਰਿੰਗ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ (RD) ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ-ਸਮਰਥਿਤ ਸਕੀਮ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸੇ ਗੁਆਉਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਵਿਆਜ ਦਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਥਿਰ ਰਿਟਰਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਥੇ ਰਿਟਰਨ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੰਡਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਸਨੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈੱਜ (Hedge) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ ਕੋਈ ਵਿਆਜ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਰਿਟਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਮੱਧਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ।
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ (Mutual Funds) ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ (Stock Market) ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਫੰਡ ਜਾਂ ਬੈਲੈਂਸਡ ਫੰਡ ਵਰਗੇ ਆਪਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਪਣੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵੰਡ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਰਕਾਰੀ ਗਾਰੰਟੀਡ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕੀਮਤ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਕਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਲਗਾਏ ਬਿਨਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵ (Discipline Factor)
ਸਫਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੁਰਲੱਭ ਹੀ 'ਜਲਦੀ ਅਮੀਰ ਬਣੋ' ਸਕੀਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਘਰ ਦੇ ਬਜਟ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਲਗਾਤਾਰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ। ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ 5% ਵੀ ਬਚਾਉਣਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਦਤ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਫਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਕਮ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਯਮਿਤਤਾ (Regularity) ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਤੋਹਫ਼ਿਆਂ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਬੱਚਤ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬੁਨਿਆਦ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਆਦਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਟਰੈਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਘਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਖਰਚਿਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਰਕਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਤਣਾਅ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣੇ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਪਹਿਲਾਂ, ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਟੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੋ। ਕੀ ਇਹ ਪੈਸਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਫੰਡ, ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਖਰੀਦ, ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲਈ ਹੈ? ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਜੋਖਮ ਲੈਣਾ ਹੈ।
ਦੂਜਾ, ਮਹਿੰਗਾਈ (Inflation) 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ। ਜੇਕਰ ਬੱਚਤ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਆਜ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਪੈਸੇ ਦਾ ਅਸਲ ਮੁੱਲ ਘੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤੀਜਾ, ਚਾਰਜਾਂ (Charges) ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੋ। ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ, ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਐਕਸਪੈਂਸ ਰੇਸ਼ੀਓ (Expense Ratios) ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਫੰਡ ਹਾਊਸ ਦੁਆਰਾ ਪੈਸਾ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਫੀਸ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਰੱਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ (Market Cycles) ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਰਹੋ। ਜਦੋਂ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਖਾਮੀ ਨਹੀਂ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਵਚਨਬੱਧ ਰਹਿਣਾ ਅਕਸਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
