ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਟੇਲ ਟਰੇਡਰ F&O ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਧਾਰਾ ਪੈਸਾ ਵਰਤ ਕੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਸਪੈਕੂਲੇਟਿਵ ਟਰੇਡਿੰਗ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸ਼ੇਅਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਟਰੇਡਿੰਗ ਲਈ ਉਧਾਰ ਲਿਆ ਪੈਸਾ ਵਰਤਣਾ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਿੱਤੀ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ Futures and Options (F&O) ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ ਜਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਕਸਰ 'ਰਿਵੈਂਜ ਟਰੇਡਿੰਗ' (Revenge Trading) ਦੇ ਖਤਰਨਾਕ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਵਹਾਰ ਜਲਦੀ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਕਸਰ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਟਰੇਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸੱਚਾਈ
F&O ਸੈਗਮੈਂਟ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। SEBI ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਟਰੇਡਰ ਇੱਥੇ ਨੈੱਟ ਪ੍ਰੋਫਿਟ ਨਹੀਂ ਕਮਾ ਪਾਉਂਦੇ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਟਰੇਡਰ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਗੁਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਉਧਾਰ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਵਿਆਜ ਵਾਲਾ ਕਰਜ਼ਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਧਾਰ ਪੈਸੇ ਦਾ ਜੋਖਮ
ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਰਸਨਲ ਲੋਨ 'ਤੇ ਵਿਆਜ ਦੀ ਦਰ 15% ਤੋਂ 35% ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਟਰੇਡਰ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਜ ਦੇ ਖਰਚੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਾਈ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਵਹਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਦਬਾਅ ਟਰੇਡਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੇ ਜੋਖਮ ਲੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ EMI ਜਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਡੈੱਡਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਧਾਰਾ ਪੈਸਾ ਵਰਤਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ਨਾਲ ਜੂਆ ਖੇਡਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਵਿੱਤੀ ਰਿਕਵਰੀ ਦੇ ਕਦਮ
ਸੱਚੀ ਰਿਕਵਰੀ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬੈਂਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਨਾ ਕਰਨਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਲੈਂਡਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ ਪੇਮੈਂਟ ਪਲਾਨ ਨੂੰ ਰੀਸਟ੍ਰਕਚਰ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀ ਸਪੈਕੂਲੇਟਿਵ ਟਰੇਡਿੰਗ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਕਿ 'ਇੱਕ ਹੋਰ ਟਰੇਡ' ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਵਿੱਤੀ ਸੁਧਾਰ ਲਈ, ਸ਼ਾਰਟ-ਟਰਮ ਮਾਰਕੀਟ ਗੇਨਜ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਹੀ ਇਕਲੌਤਾ ਰਾਹ ਹੈ।