2026 ਦੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਮਹਿੰਗਾਈ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਲਈ Fixed Deposits ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ Peer-to-Peer (P2P) ਲੈਂਡਿੰਗ ਵਰਗੇ ਬਦਲਵੇਂ ਸਾਧਨਾਂ (Alternative Assets) ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। 10,000 ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਸਰਵੇਖਣ ਮੁਤਾਬਕ, 52% ਲੋਕ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਬੈਂਕ FD ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਉੱਚ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕਿਉਂ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸੋਚ?
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ FD ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਟੈਕਸ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਹੁਣ Peer-to-Peer (P2P) ਲੈਂਡਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਟਰਨ FD ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਿਸਕ ਦਾ ਅੰਤਰ
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ FD ਅਤੇ P2P ਲੈਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ-ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਫਰਕ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ 'ਤੇ ₹5 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦਾ ਇੰਸ਼ੋਰੈਂਸ (DICGC) ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ P2P ਲੈਂਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇੱਥੇ ਮੁੱਖ ਰਿਸਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਮੋੜਦਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਰਵੇਖਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ 35% ਲੋਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਸਾਧਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਸਪਲੀਮੈਂਟਰੀ (ਸਹਾਇਕ) ਨਿਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।
ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ
ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਟਾਇਰ-2 ਅਤੇ ਟਾਇਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ 62% ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। RBI ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ NBFC-P2P ਵਜੋਂ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ, 35 ਤੋਂ 50 ਸਾਲ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹਨ।