ਕੋਚੀ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੇ TREVOR-SAFARI ਸਿੰਪੋਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹੀਟਵੇਵ ਕਾਰਨ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸ (migration) ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹੁਣ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਤੇ AI ਤਕਨੀਕ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕੋਚੀ ਸਥਿਤ ICAR-Central Marine Fisheries Research Institute (CMFRI) ਵਿਖੇ 4-6 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਤੱਕ ਚੱਲ ਰਹੇ TREVOR-SAFARI ਸਿੰਪੋਜ਼ੀਅਮ ਵਿੱਚ 30 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਧਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਾਪਮਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਵੀ ਖਤਰਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸਿੱਧਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੁਨਾਫੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਦਯੋਗ 'ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ' (reactive management) ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ 'ਪ੍ਰੀਡਿਕਟਿਵ AI' ਮਾਡਲ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਜੋਖਮ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ
ਭਾਰਤ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ISRO ਦਾ EOS-06 (Oceansat-3) ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਤੇ ਇਸ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ OCM-3 ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟ ਸਮੁੰਦਰੀ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 3 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ BOB-NOR ਨੈੱਟਵਰਕ ਖੇਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਡਾਟਾ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਐਡਵਾਂਸਡ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।