Lohum Cleantech ਨੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ Konstantin Novoselov ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਵੇਂ ਐਡਵਾਂਸਡ ਮਟੀਰੀਅਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਟਰੀ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੈਬਾਰਟਰੀ ਰਿਸਰਚ ਨੂੰ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਸਕੇਲ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਹੈ।
ਬੈਟਰੀ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਟੀਕਲ ਮਿਨਰਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ Lohum ਨੇ ਹੁਣ ਮਟੀਰੀਅਲ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਛਾਲ ਮਾਰੀ ਹੈ। ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੇਤੂ Konstantin Novoselov ਦਾ ਜੁੜਨਾ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਲੈਬ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਖੋਜ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਫੈਕਟਰੀ ਫਲੋਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਮਾਸ-ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।
R&D ਤੋਂ ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫਰ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਲੈਬ ਤੋਂ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਉਣ ਤੱਕ ਦਾ ਖਰਚਾ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਵੈਲੀ ਆਫ ਡੈਥ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Novoselov, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 2010 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਫੀਨ (Graphene) 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਇਸੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਭਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਇਨਕਿਊਬੇਟਰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨੈਨੋ-ਮਟੀਰੀਅਲ ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਮੈਗਨੇਟਿਕ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਵੇਗਾ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਬੈਟਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ
ਹਾਲਾਂਕਿ Lohum ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਭਾਰਤੀ EV ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਇੰਪੋਰਟ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾ ਕੇ ਸੈਲਫ-ਰਿਲਾਇੰਸ (Self-reliance) ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਡੀਪ-ਟੈਕ (Deep-tech) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਸ਼ਨ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਦਾ ਜੋਖਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ?
ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ Lohum ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਆਪਣੀ ਰਿਸਰਚ ਨੂੰ ਵਿਵਹਾਰਕ (Commercial) ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਨਵੈਸਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀ ਮਟੀਰੀਅਲ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਫੈਕਟਰ ਭਾਰਤੀ ਬੈਟਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਅਸਲ ਸਫਲਤਾ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ।