WWF ਦੀ ਨਵੀਂ Living Planet Report 2026 ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 1970 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ **73.2%** ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਮਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਟਾਈਗਰ, ਰਾਇਨੋ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖਬਰ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਨਿਯਮ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
Worldwide Wildlife Fund (WWF) ਅਤੇ Zoological Society of London ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ (Biodiversity) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 35,803 ਆਬਾਦੀਆਂ ਅਤੇ 5,790 ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਲ 1970 ਤੋਂ 2022 ਦਰਮਿਆਨ ਔਸਤਨ 73.2% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗਿਣਤੀ 85% ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਈ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾ ਸਿਤਾਰਾ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ ਗੈਂਡਿਆਂ (Rhinos) ਦੀ ਗਿਣਤੀ 3,300 ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਏਸ਼ੀਆਈ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 2020 ਵਿੱਚ 674 ਸੀ ਜੋ 2025 ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਕੇ 891 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ 6,324 ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਚੇਤਾਵਨੀ (Economic Impact)
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਧ ਰਹੀ ਇਹ ਚੇਤਨਾ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰ ਲਈ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੱਡੇ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਾਈਨਿੰਗ, ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਹਾਈਵੇਅ) ਲਈ 'Environmental Impact Assessment' (EIA) ਦੇ ਨਿਯਮ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਿਸੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰ (Eco-sensitive zone) ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਵੀ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਜੋ ESG (Environmental, Social, and Governance) ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਉਣਗੀਆਂ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਜੋਖਮਾਂ (Risks) ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ।