Indian Railways AWG Rollout: ਮਹਿੰਗਾ ਸੌਦਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਹਵਾ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ Indian Railways

Railway Board ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ੋਨਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵਿੱਚ Atmospheric Water Generators (AWGs) ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਕਦਮ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਗਰਿੱਡ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਹਰ ਯੂਨਿਟ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਕੱਢ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖ

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਨਿਯਮ ਤਹਿਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਫ్రాਸਟ੍ਰਕਚਰ ਬਜਟ ਦਾ 1% ਵਾਤਾਵਰਣ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਪਰ AWGs ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਯੋਗਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਜੇਕਰ ਬਿਜਲੀ ਗੈਰ-ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਪਰੰਪਰਿਕ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਗਤ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, AWGs ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਫਿਲਟਰੇਸ਼ਨ ਮੈਂਬਰੇਨ ਅਤੇ ਕੂਲਿੰਗ ਕੰਪ੍ਰੈਸਰਾਂ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ 'ਤੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਖਰਚ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ, ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਹ ਮਹਿੰਗੇ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤਕਨੀਕੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ

ਵਿੱਤੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪ੍ਰਤੀ-ਲਿਟਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲਾਗਤ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਰ.ਓ. (RO) ਜਾਂ ਪਾਈਪਡ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਮੌਸਮ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਜਨਰੇਟਰ ਘੱਟ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ੋਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੇ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਪੈਸਾ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਸਬੰਧਤ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਫਲਤਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਰੇਲਵੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਤੀ-ਯੂਨਿਟ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, Railway Board ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਵੱਡੇ, ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ AWG ਸਿਸਟਮ ਲਗਾਏ ਜਾਣਗੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ, ਸਟੇਸ਼ਨ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਯੂਨਿਟਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।