OECD ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ PISA ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰੀਡਿੰਗ ਅਤੇ ਮੈਥ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਕੋਰ **25** ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਡਿਜੀਟਲ ਭਟਕਣਾ ਅਤੇ AI ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
OECD ਦੁਆਰਾ 8 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ PISA ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। 91 ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 15 ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। 2015 ਤੋਂ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰੀਡਿੰਗ ਸਕੋਰ 28 ਪੁਆਇੰਟ ਅਤੇ ਮੈਥੇਮੈਟਿਕਸ ਸਕੋਰ 22 ਪੁਆਇੰਟ ਡਿੱਗੇ ਹਨ।
AI ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭਟਕਣਾ
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਲਗਭਗ 30% ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਲਾਸਾਂ ਦੌਰਾਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਕਾਰਨ ਧਿਆਨ ਭਟਕਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ 'AI ਡਿਵਾਈਡ' ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਿਨਾਂ ਸਹੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਦੇ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਭਾਰਤ ਇਸ ਸਾਈਕਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ EdTech ਸੈਕਟਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਬਕ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਖਰਚਾ ਬਨਾਮ ਨਤੀਜੇ
ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਖੁਲਾਸਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸਾ ਖਰਚਣ ਨਾਲ ਨਤੀਜੇ ਨਹੀਂ ਸੁਧਰਦੇ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਖਰਚਾ $85,000 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਟੂਲਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਆਲੋਚਨਾਤਮਕ ਸੋਚ (Critical Thinking) ਵਿੱਚ ਆਈ ਇਹ ਕਮੀ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।