ਭਾਰਤ ਦੇ Ayush ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ **2014** ਤੋਂ ਬਾਅਦ **4,077** ਪੇਟੈਂਟ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਕੋਵਿਡ ਮਹਾਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਕਾਫੀ ਤੇਜ਼ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ Ayush ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2014 ਤੋਂ 2026 ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੇਟੈਂਟ ਫਾਈਲਿੰਗ ਵਿੱਚ 836% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਦੌਰਾਨ 4,077 ਪੇਟੈਂਟ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਾਖਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਫ਼ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਦੇ ਕੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੋਸਟ-ਪੈਂਡੇਮਿਕ ਰਿਸਰਚ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ
ਖੋਜ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਸਾਲ 2020 ਤੋਂ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁੱਲ ਪੇਟੈਂਟ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਾ 70% ਹਿੱਸਾ ਫਾਈਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ, ਕੁੱਲ ਪੇਟੈਂਟ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 92.4% ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ
ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਖੋਜਕਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ 2,113 ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ 995 ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੁੱਲ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦਾ 76% ਹਿੱਸਾ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੁਕਤੇ (Investor Insight)
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਪੇਟੈਂਟ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ (Differentiate) ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੇਟੈਂਟ ਮਿਲਣਾ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਅਸਲ ਚੁਣੌਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਉਤਪਾਦ (Commercialization) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਹੈ। ਕਲੀਨਿਕਲ ਟਰਾਇਲ ਅਤੇ ਮਾਸ-ਮਾਰਕੀਟ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਸ਼ਨ ਲਈ ਭਾਰੀ ਪੂੰਜੀ (Capital) ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿੰਨੀਆਂ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨਾਂ FMCG ਜਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਫਾਰਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ।