ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਗਰੋਹ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 126 ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਇਹ ਗਰੋਹ ਲਗਭਗ 22,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਹ ਗਿਰੋਹ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਟਲਾਂ ਦੀ ਬੁਕਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ 11 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ।
AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਧੋਖਾ?
ਗੁਜਰਾਤ ਸਾਈਬਰ ਸੈਂਟਰ ਆਫ ਐਕਸਲੈਂਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਫੋੜਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਗਿਰੋਹ ਨੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ 126 ਅਜਿਹੀਆਂ ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਜੋ ਕਿ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ, ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਆਨਲਾਈਨ ਬੁਕਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸੀ।
ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮਾਸਟਰਮਾਈਂਡ ਦਿੱਲੀ ਦਾ B.Tech ਇੰਜੀਨੀਅਰ, ਵਿੱਕੀ ਗੁਪਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦਾ ਸ਼ੈਲੇਸ਼ ਸੈਣੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਗਿਰੋਹ ਕਰੀਬ 8 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ 11 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 21,985 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ AI ਟੂਲਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਪਾਈਆਂ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਰੂਮ ਬੁਕਿੰਗ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ VIP ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਐਡਵਾਂਸ ਪੇਮੈਂਟ ਲਈ ਗਈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕੋਈ ਬੁਕਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਿਹੜੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣੇ?
ਇਸ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੋਮਨਾਥ, ਦਵਾਰਕਾ, ਅੰਬਾਜੀ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਤਿਰੂਪਤੀ, ਸ਼ਿਰਡੀ ਅਤੇ ਹਰਿਦਵਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ। ਪੁਲਿਸ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਕਲੀ ਡਿਜੀਟਲ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।
AI-ਆਧਾਰਿਤ ਸਾਈਬਰ ਕ੍ਰਾਈਮ ਦਾ ਵੱਧਦਾ ਖਤਰਾ
ਇਹ ਘਟਨਾ AI ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੇ ਦੁਰਉਪਯੋਗ ਬਾਰੇ ਵਧ ਰਹੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। AI ਟੂਲਸ ਦੇ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਅਪਰਾਧਿਕ ਸੰਗਠਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਖਰਚੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਧੋਖਾਦੇਹੀ ਵਾਲੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ, ਡਾਟਾ ਚੋਰੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਆਨਲਾਈਨ ਸੇਵਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਖਤ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜ਼ਰੀਆ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਧੋਖਾਧੜੀਆਂ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਕਾਰਨ ਆਨਲਾਈਨ ਬੁਕਿੰਗ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਜਾਰੀ ਹੈ।