ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਟਰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ 'ਫੈਕਟਰ ਇੰਡੈਕਸ' (Factor Indices) ਦੇ ਮਗਰ ਲੱਗ ਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ। ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। Nifty 200 Momentum 30 ਵਰਗੇ ਇੰਡੈਕਸਾਂ ਦਾ ਡਾਟਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਟਾਪ ਪਰਫਾਰਮਰ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ 'ਸਮਾਰਟ ਬੀਟਾ' (Smart Beta) ਇੰਡੈਕਸਾਂ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੰਡੈਕਸ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਈਜ਼ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖਾਸ ਫੈਕਟਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੋਮੈਂਟਮ, ਵੈਲਿਊ ਜਾਂ ਲੋਅ ਵੋਲੈਟਿਲਿਟੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੁੱਖ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਪੈਸਾ ਲਗਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਾਰਕੀਟ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
Nifty 200 Momentum 30 ਦਾ ਉਦਾਹਰਣ
ਇਸ ਇੰਡੈਕਸ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਸਾਫ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ 53% ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਟਰਨ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ 2022 ਵਿੱਚ ਇਹ 5% ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ 2025 ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਨੇ 5% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕਿਸੇ ਫੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਸਾਈਕਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਮਾਰਕੀਟ ਕਰੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੈਸਿਵ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਐਕਟਿਵ ਬੈਟ ਬਣਾਉਣਾ
ICICI Prudential AMC ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਹਰੀਆ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫੈਕਟਰ ਸਾਈਕਲ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮਾਰਕੀਟ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ (Timing) ਫੜਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਕਸਰ ਪੈਸਿਵ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਨੂੰ ਐਕਟਿਵ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਇੰਡੈਕਸਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ Nifty 50 ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਫੈਕਟਰ ਇੰਡੈਕਸ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਵੈਲਿਊ-ਫੋਕਸਡ ਇੰਡੈਕਸ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅੰਡਰਪਰਫਾਰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 2018 ਅਤੇ 2019 ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 18% ਅਤੇ 9% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਿਟਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਟੀਚਿਆਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ।