ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ Specialised Investment Funds (SIFs) ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਹੈ। ਅਕਤੂਬਰ **2025** ਵਿੱਚ **₹2,010 ਕਰੋੜ** ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਇਸਦਾ AUM ਜੁਲਾਈ **2026** ਤੱਕ ਵਧ ਕੇ **₹23,177 ਕਰੋੜ** ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ **₹10 ਲੱਖ** ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਰਿਸਕ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ SIFs ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ SIFs ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਾਕਤ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਫੰਡ ਰਵਾਇਤੀ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ Portfolio Management Services (PMS) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੱਕ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ₹23,177 ਕਰੋੜ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਰੁਚੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
SEBI ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀ
SEBI ਨੇ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਇਸ ਲਈ ਬਣਾਈ ਤਾਂ ਜੋ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਰੈਗੂਲੇਟਿਡ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਐਡਵਾਂਸਡ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਮਿਲ ਸਕਣ। ਇਸ ਵਿੱਚ Edelweiss, ICICI Prudential, ਅਤੇ SBI Mutual Fund ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਨਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰਾਂ ਲਈ ਜੁਲਾਈ 2026 ਵਿੱਚ ਆਈ ਨਵੀਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵੀ ਇਸ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰਿਸਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤੀ (Risk vs Strategy)
SIFs ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ 'hybrid long-short' ਰਣਨੀਤੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਫੰਡ ਮੈਨੇਜਰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਚੰਗੇ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸ਼ੇਅਰਾਂ 'ਤੇ ਸੱਟਾ (shorting) ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ: ਇਹ ਫੰਡ ਆਮ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਸਕੀ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਡੈਰੀਵੇਟਿਵਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਫੰਡ ਇੰਡੈਕਸ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਮੈਨੇਜਰ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।