ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ Index Funds ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ Passive Investments ਵਿੱਚ ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੱਕ ਕੁੱਲ AUM **₹15.15 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਟੇਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸਟਾਕ ਚੁਣਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੰਡੈਕਸ ਫੰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਰਕੀਟ ਨੂੰ ਟ੍ਰੈਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਡੇਟਾ ਮੁਤਾਬਕ, 2021 ਵਿੱਚ ਰਿਟੇਲ ਪੈਸਿਵ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਇੰਡੈਕਸ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 11.5% ਸੀ, ਜੋ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਵਧ ਕੇ 55% ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਵਧਦੇ ਅੰਕੜੇ
ਮਾਰਕੀਟ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੱਕ ਕੁੱਲ Passive AUM ₹15.15 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦਾ 18% ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ SIP ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪੈਸਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਾਵਾਰ SIP ਇਨਫਲੋ ₹32,000 ਕਰੋੜ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੁਣ ਘੱਟ ਖਰਚੇ (Low-cost) ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ 'ਤੇ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਚਿੰਤਾ?
ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਰ SEBI ਹੁਣ ਚੌਕਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਫੰਡਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ SEBI ਹਰ ਕੈਟਾਗਰੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਫੰਡ ਲਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਇੰਡੈਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨਾਲ 'ਕੰਸਨਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਿਸਕ' ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸਿਵ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਵੋਲੇਟਿਲਿਟੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰਕੀਟ ਸੈਂਟੀਮੈਂਟ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।