ਭਾਰਤੀ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਇੰਡਸਟਰੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸਿਵ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਹ ਐਸੇਟਸ **₹15.15 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਇੰਡਸਟਰੀ ਦੇ **₹85.76 ਲੱਖ ਕਰੋੜ** ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਾ ਲਗਭਗ **18%** ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੱਕ, ਪੈਸਿਵ ਸਕੀਮਾਂ ਦਾ AUM (Assets Under Management) ₹15.15 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ₹12.18 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਸੀ, ਜੋ ਇਸ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੈਸਿਵ ਫੰਡ ਕਿਉਂ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ ਪਸੰਦ?
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਝੁਕਾਅ ਘੱਟ ਖਰਚੇ (Low Expense Ratio) ਵਾਲੇ ਇੰਡੈਕਸ ਫੰਡਾਂ ਅਤੇ ETFs ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਪੈਸਿਵ ਸੈਗਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਐਸੇਟਸ ਦਾ 68.4% ਹਿੱਸਾ ਡੋਮੇਸਟਿਕ ਇਕੁਇਟੀ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੋਲਡ ਅਤੇ ਸਿਲਵਰ ETFs ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਵਾਧੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਐਕਟਿਵ ਲਾਰਜ-ਕੈਪ ਫੰਡ ਆਪਣੇ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹੁਣ ਸਿੱਧਾ ਮਾਰਕੀਟ ਰਿਟਰਨ ਲੈਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੈਸਿਵ ਫੰਡ ਸਸਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਜੋਖਮ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਟ੍ਰੈਕਿੰਗ ਐਰਰ' (Tracking Error) 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਫੰਡ ਦਾ ਰਿਟਰਨ ਇੰਡੈਕਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਵੋਲਾਟਿਲਿਟੀ (Volatility) ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈਸਿਵ ਫੰਡਾਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਐਕਟਿਵ ਮੈਨੇਜਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਗਿਰਾਵਟ ਸਮੇਂ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਬਦਲ ਸਕੇ। ਡੈੱਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਪੈਸਿਵ ਫੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਆਊਟਫਲੋ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। SEBI ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਬਦਲਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।